Hram Aleksandra Nevskog osvećen u Crnoj gori

Crkva u čast ruskog sveca osvećena je u Crnoj gori. Na prvu liturgiju u crkvi Aleksandra Nevskog na ostrvu Sveti Stefan došli su ne samo srbski arhijereji, već i predstavnici Moskovske patrijaršije. Pojava ove crkve za same Crnogorce je pravo čudo i još više je ojačala prijateljske i duhovne veze sa Rusijom.

Istoriju crkve Aleksandra Nevskog u Crnoj Gori zna skoro svaki stanovnik. Ovu crkvu izgradila je jugoslovenska kraljica Marija Karađorđević, a ruskom svecu posvećena je zbog velike kraljičine ljubavi prema Rusiji, njenoj kulturi i duhovnosti. Mala i prijatna crkva nalazila se na živopisnom mestu, tada još gusto naseljenom ostrvu Sveti Stefan nekoliko kilometara od Budve. 1957. godine komunistička vlada tadašnje Jugoslavije je rešila da od ostrva napravi turističku zonu. Crkva je bila srušena, stanovnici Svetog Stefana preseljeni, a samo ostrvo je postalo hotelska zona. Crkva bi ostala samo u sećanju Crnogoraca, da nije bilo ruskog sveštenika, arhimandrita Ilije Nozdrina, sada poznatog kao duhovnika patrijarha Kirila. O tome je dopisniku Glasa Rusije govorio jedan od glavnih inicijatora obnove crkve, meštanin Milorad Đurašivić.

- Upoznao sam se sa starcem Ilijom kada su me pozvali da ga pratim po Crnoj Gori, pokažem mu zemlju i naše crkve. Jednom smo sedeli na Svetom Stefanu i ispričao sam mu da je pod našim nogama nekada bila crkva Aleksandra Nevskog. Tada je starac Ilija rekao da crkvu po svaku cenu treba obnoviti. Ali meni se činilo da to nije moguće – na mestu crkve već je bio restoran, kazino i hotel. Ali ruski sveštenik je bio čvrsto uveren da se za crkvu treba boriti. Od tada sam počeo stalno o tome da mislim i rešio sam da delujem.

Zajedno sa drugim vernicima Milorad je jednom tajno prošao na ostrvo i čitave noći kamen po kamen obnavljao zid crkve. Tada smo naivno verovali da kada vide obnovljenu crkvu, vlasti će se umilostiviti, osmehuje se muškarac.

- Tada smo gradili čitavu noć. Dolazili su ljudi iz raznih okolnih sela da nam pomažu – iz Rafailovića, Petrovića, Reževića. Ali kada su vlasti shvatile da ne odstupamo, dovezli su zatvorenike iz zatvora i rekli da će onima koji sruše crkvu smanjiti kaznu i čak pustiti ih na slobodu. Ipak zatvorenici su bacili svoje maljeve u more i nisu hteli da ruše našu crkvu. Tada su vlasti pozvale Albance i oni su ponovo srušili ono što smo izgradili.

2011. godine očajni Crnogorci su se obratili za pomoć Rusiji, koju veoma vole i poštuju. Ruski novinari, među kojima je bio i dopisnik Glasa Rusije, posetili su ostrvo i svojim člancima napravili medijski bum. I crkvu su ipak ostavili na miru, a sveštenik Siniša Smiljić zbog svog sna da služi u crkvi Aleksandra Nevskog i zbog komuniciranja sa ruskom štampom bio je na godinu dana deportovan iz zemlje. Moja žrtva je bila ugodna Bogu, smatra otac Siniša.

- Tih dana sam Gospod je nama upravljao i govorio nam šta da radimo. To nije bila jednostavno borba za obnovu crkve. To je bila i neophodna žrtva svih vernika kroz koju smo prošli i zahvaljujući kojoj se crkva ipak pojavila. Upravo tada smo otvorili svoje srce Bogu i kao nagradu za našu veru on nam je ipak pomogao da uspostavimo pravdu. Osećam veliku radost što će crkva ponovo početi da radi.

Danas je crkva Aleksandra Nevskog potpuno obnovljena u svom prvobitnom istorijskom izgledu. Istina, službe se ovde neće držati često – ostrvo je još zona zatvorena za lokalno stanovništvo. Za sada postoji dogovor da bez specijalnih propusnica na Sveti Stefan i u crkvu može da se uđe samo na velike crkvene praznike. Za nas je i to velika pobeda – najvažnije je da crkva postoji i da je živa, a ostalo će Gospod odlučiti, uvereni su Crnogorci.

Milena Faustova,