Biometriski dokumenti

Preko biometrijskih putnih isprava stvaraju se garancije da je nosilac putne isprave istovremeno i nosilac identiteta, odnosno da jedno lice ima jednu putnu ispravu. Biometrijski pasoš, za razliku od sadašnjih putnih isprava, ima čip koji sadrži osnovne podatke o vlasniku putne isprave te otisak prsta ili snimak šarenice oka. Naime biometrija predstavlja automatizovan metod utvrđivanja identiteta osobe na osnovu fizioloških karakteristika kao što su lice, otisak prsta, geometrija ruke, dužica ili mrežnjača oka, raspored vena ili glas. Prema svemu sudeći ovakav dokumenat bi sadržavao sve naše podatke na jednom mjestu u elektronskom obliku, smještene u čip koji bi bio podložan tome da ga neko treće lice čita, koristi i u krajnjem slučaju promjeni. FIDIS (Future of Identity in the Information Society, tj. “Budućnost identiteta u informativnom društvu) projekat izdao je ozbiljno upozorenje da će uvođenje sadašnje generacije biometrijskih putnih identifikacionih dokumenata dramatično smanjiti bezbednost i privatnost, kao i povećati rizike krađe identiteta.FIDIS tvrdi da novi biometrijski pasoši koji se trenutno uvode širom Evrope donose brojne nove rizike navrh dosadašnjih mogućih scenarija za zloupotrebu identifikacionih dokumenata. Specifično, takva mašinski čitljiva putna dokumenta (Machine Readable Travel Documents - MRTD) mogu se čitati ili «prisluškivati» sa razdaljina i do 10 metara. To znači da se poverljivi podaci na pasošima mogu čitati od strane neovlašćenih trećih lica bez znanja nosioca dokumenta. Toliko o sigurnosti i praktičnosti novih dokumenata. Da, oni nisu toliko sigurni pokazuje i primjer iz Holandije gdje su biometrijski pasoši nedavno «hakovani», kao i centralna baza podataka Veteranske administracije u SAD, gde je preko 2,2 miliona dosijea američkih ratnih veterana «ukradeno». Podatci na ovakvim dokumentima bi bili smješteni u centarlnoj bazai podataka, što bi značilo da bi sve informacije koje se tiču cjelokupnog stanovništva bili dostupni na jednom mjestu određenim ovalštenim i neovlaštenim licima. Iluzorno je govoriti da ovakv vid smještanja informacija nije podložan hakovanju od strane trćih lica, o tome govore već navedeni primjeri. Prema svemu sudeći novi dokumenti bi umjesto da podignu veći nivo sigurnosti njihovih korisnika upravo učinila suprotno ostavljajući na taj način mogućnost zloupotrebe i manipulacije ličnih podatka građana. Ovakav vid postupanja sa ličnim podatcima grđana predstavljao bi kršenje osnovnih ljudskih prava koja su zagarantovana Evropskom Konvencijo o ljudskim pravima i osnovnim slobodama. Upravo zbog toga razloga većina zemalja u Evropi i svjetu sa velikom pažnjom donosi zakone i pravila kako bi regulisale uvođenje novih dokumenata. Ujedinjeno Krealjevstvo je vodilo u svom žestoke rasprave o tome da li treba da se uvedu ovakvi dokumenti, Japan je  čak zabranio uvođenje biometriskih dokumenata smatrajući ih direktnom povredom privatnosti svojih građana. Što se tiče obaveznosti uvođenja biometriskih dokumenata kao uslova za članstvo u EU, takođe ne stoji iz razloga što većina zemalja u regionu ne posjeduje takve putne isprave. Očigledan primjer je Slovenija koja je postala članica EU, a da pritom nije uvela biometriske dokumente, ili Makedonije koja je uvela biometriske dokumente a  nije postala čalanica EU. Očigledno je da uvođenje ili ne uvođenje biometriskih dokumenata nije jedan od ključnih uslova za pristupanje EU.