Šta je veći problem – obrenovačko blato ili američki uranijum?

Američki ambasador u Beogradu je pred kamerama, obučen u radničko odelo, zajedno sa službenicima ambasade čistio u Obrenovcu naslage smeća i blata posle poplave. Naravno, sve bi to bilo pohvalno da pri tom nije preskočen jedan posao koji je trebalo uraditi pre toga.

Naime, umesto uklanjanja smeća iz Obrenovca, građani bi sigurno više želeli da SAD ukloni 15 tona uranijuma kojim su bombardovali Srbiju, čime su izazvali trajno zagađenje zemljišta i vodotokova u Srbiji, s obzirom da je vreme poluraspada uranijuma 4,5 milijarde godina.

Dakle, podsetimo se samo na neke posledice po ekološki sistem i zdravlje ljudi u Srbiji koje je ostavio takozvani osiromašeni uranijum kog je Severnoatlantska alijansa, predvođena Sjedinjenim Državama, bacila na Srbiju tokom agresije 1999. godine.

NATO je po sopstvenom priznanju ispalio na Srbiju 31.000 projektila sa uranijumom, a njegove čestice su potom u obliku prašine raznete stotinama kilometara daleko, što znači po celoj zemlji, ali i šire po Balkanu i Evropi. Kako je tim povodom izjavio predsednik Društva Srbije za borbu protiv raka, profesor Slobodan Čikarić – „Zatrovano zemljište u Srbiji još nije dekontaminirano, a osiromašeni uranijum kroz podzemne vode stiže u reke, u bunare, a onda i u biljke i ulazi u lanac čovekove ishrane. Uranijum je trajno tu ako ga ne uklonite. Trebalo bi skinuti sloj od metar-dva zemlje gde god je pao. Potrebna su groblja radioaktivnog otpada. Mi ih nemamo. Amerikanci imaju, ali neće da prime taj radioaktivni otpad“, zaključio je profesor Čikarić.

Inače, takvih kontaminiranih lokacija je na području centralne Srbije devet, u Crnoj Gori jedna, a na Kosovu i Metohiji se nalazi čak 81 zagađena lokacija, što je sve zajedno izazvalo nemerljive posledice po prirodu i zdravlje stanovništva bukvalno u čitavoj jugoistočnoj Evropi jer i najmanja količina uranijuma koji je raznet po tom području - poseduje kancerogena svojstva.

Slični alarmantni podaci su se mogli čuti i na prošlogodišnjem skupu u organizaciji Kluba generala i admirala Srbije, na kome je istaknuto da je tokom agresije NATO pakta samo na područje središnje Srbije ispaljeno preko 5.000 projektila sa osiromašenim uranijumom, čime je najviše bilo zatrovano zemljište u okolini Vranja, Bujanovca i Preševa. Kako se moglo čuti – ta područja su sada ograđena betonskim stubovima i postavljene su table upozorenja, ali opasnost i dalje postoji i postojaće večno ako se ne ukloni ogromna količina zatrovanog tla, a takva akcija čišćenja bi po stručnim procenama koštala oko milijardu dolara.

Stoga, iako su pojedini beogradski mediji sa oduševljenjem propratili simboličnu akciju čišćenja blata i smeća iz Obrenovca u kojoj su učestvovali službenici američke ambasade obučeni u plava radnička odela, čini se da bi ipak pre toga trebalo da se postavi pitanje – da li će očistiti Srbiju i od 15 tona osiromašenog uranijuma, namerno bačenog još pre petnaest godina? A to je verovatno ipak mnogo veći problem od običnog blata. I sigurno će ostati najveći problem za Srbiju i Balkan još najmanje sledećih 4,5 milijarde godina, koliko traje razlaganje uranijuma.

Ratko Paić,