Banjaluka: Osveštenje Hrama Hrista Spasitelja

Banjaluka će ove godine Krsnu slavu Spasovdan obilježiti prvi put u novoizgrađenom Hramu Hrista Spasitelja u centru grada, koji će danas biti otvoren i osveštan.
   
Osveštavanje Hrama Hrista Spasitelja obaviće 15 episkopa, a za kumove Hrama Hrista Spasitelja naimenovani su premijer Republike Srpske (RS) Milorad Dodik, gradonačelnik Banjaluke Dragoljub Davidović i bivši predsjednik RS Dragan Čavić, sa suprugama.

Procjenjuje se da će osveštavanju Hrama Hrista Spasitelja prisustvovati nekoliko desetina hiljada ljudi.

Litija će, prema riječima protojereja-stavrofora Sabornog hrama Svete Trojice Ratka Radujkovića, krenuti u 9.00 časova iz Kulturnog centra "Banski dvor" prema Hramu Hrista Spasitelja, gdje će biti izvršen trokratni ophod, ulazak i osveštavanje hrama, te sveta arhijerejska liturgija, nakon koje će uslijediti osveštavanje slavskog žita i kolača.

Gradonačelnik Banjaluke Dragoljub Davidović rekao je da će danas biti obezbijeđena medicinska podrška na tri lokacije, kao i u unutrašnjosti hrama, te cisterne sa pijaćom vodom, koje će biti locirane na tri mjesta.

Saobraćaj će u centru Banjaluke od Narodnog pozorišta RS do "Ekvatora" biti zatvoren od 6.00 do 18.00 časova i preusmjeren na druge pravce.

Srpska pravoslavna crkvena opština Banjaluka investitor je izgradnje Hrama Hrista Spasitelja, a zahvaljujući dobrim ljudima i ustanovama uspjela je da izgradi ovaj hram.

Na istom mjestu od 1925. do 1939. godine gradio se Hram Svete Trojice, koji je 12. aprila 1941. godine bombardovan.

Prilikom insceniranog njemačkog bombardovanja, hram je pogođen i znatno je oštećen oltarski dio (apsida). U maju iste godine ustaše su hram proglasile "ruglom grada" i naredili Srbima, Jevrejima i Romima da ga, ciglu po ciglu, u potpunosti sruše.

Poslije Drugog svjetskog rata, za više od pola vijeka, mnoge su građevine obnovljene, ali za porušeni Saborni hram nije bila dozvoljena obnova, već je na mjestu na kome se nalazio hram izgrađen spomenik palim borcima.

Početkom devedesetih godina prošlog vijeka banjalučka Crkvena opština dobila je dozvolu za obnovu porušenog hrama, a spomenik palim borcima premješten je na obližnju lokaciju, takođe u vlasništvu Crkve.

Hram je obnovljen pod imenom hram Hrista Spasitelja, jer je u međuvremenu u Banjaluci (1963-1969) izgrađen hram koji je dobio ime Svete Trojice, kao uspomenu na onaj porušeni, a za koji su pravoslavni Srbi mislili da ga nikada više neće moći obnoviti.

Obnova hrama pokrenuta je 1992. godine, a 1993. godine Njegova svetost patrijarh srpski Pavle osveštao je temelje.

Sadašnji obnovljeni hram arhitektonski je identičan sa prethodnim, sa zvonikom visokim 47 metra i kupolom od 22,5 metra.

Zbog rata koji je uslijedio i nedostatka sredstava, radovi su mirovali narednih sedam godina, a obnova, u kojoj su učestvovali najcjenjeniji stručnjaci i majstori, nastavljena je 2000. godine.

Protojerej-stavrofor Sabornog hrama Svete Trojice Ratko Radujković kaže da će izgradnja Hrama Hrista Spasitelja koštati nešto jeftinije nego izgradnja predratnog hrama, koja je koštala tadašnjih 16 miliona dinara ili sedam miliona dolara.

Unutrašnjosti hrama je opremljena inventarom koji je nabavljen u Moskvi, Atini i Srbiji, kako bi bio pripremljen za osveštavanje.

U unutrašnjosti hrama započeti su radovi na mozaicima, koji će biti nastavljeni nakon osveštavanja objekta.

Hram Hrista Spasitelja koji, prema riječima Radujkovića, može da primi od 800 do 1 000 osoba, prvi je u Evropi, koji je izgrađen od crvenog i žutog traventina, kamena posebne vrste nabavljenog sa Bliskog istoka.

Hram je zidan od crvenog i žutog kamena travertina, porijeklom iz Mesopotamije, zidana je troslojnim zidom: kamen, armirani beton, cigla. Kupole su pokrivene zlatnim prohrom limom, dovezenim iz Sibira.

Ceremoniji svečanog osvećenja Sabornog Hrama Hrista Spasitelja u Banjaluci očekuje se prisustvovanje najviših zvaničnici izvršne i zakonodavne vlasti RS, te gradske vlasti, kao i gosti gradova partnera Banjaluke.