Đukanović: Gavrilo Princip je bio terorista, Crna Gora nije za politička ubistva

Istorijska je činjenica da Crna Gora nije podržala teroristički akt koji je bio povod za Prvi svetski rat, kazao je premijer Milo Đukanović na Svečanoj akademiji povodom 100 godina od početka Prvog svetskog rata.
        
On je u Crnogorskom narodnom pozorištu ukazao da je Crna Gora u rat ušla kao postradala i osiromašena zemlja, nepunu godinu nakon što je okončala svoje učešće u Balkanskim ratovima.
        
„Učinila je to ostajući verna svojim savezničkim obavezama, vođena principima odbrane slobode i nezavisnosti i nepovredivosti međunarodnog prava. Istorijska je činjenica da ona nije podržala teroristički akt koji je bio povod za rat. Niti je smatrala da se političkim ubistvima rešavaju problemi bilo kog naroda” rekao je Đukanović i dodao da su Crnoj Gori nuđene razne povoljnosti ako se uzdrži od ulaska u rat.
        
Podsetio da je cnogorska vojska ubrzo bila prinuđena da položi oružje, a kralj Nikola i tadašnja Vlada su napustili Crnu Goru a da su nakon oslobođenja, suočeni s neminovnošću stvaranja velike južnoslovenske države na Balkanu, u kojoj nije bilo mesta za crnogorsku posebnost, vodili tešku političku i diplomatsku borbu za pravo crnogorskog naroda da sam odluči o svojoj budućnosti.
        
„Svi su naravno znali da ni kralj, ni Vlada, ni narod nisu bili protivnici ujedinjenja. Smatrali su nepravdom da Crna Gora bude ukinuta kao država, da uđe u jugoslovensku državu na sraman način, bez uvažavanja njenog nacionalnog i državnog imena i velikog istorijskog dela i nasleđa. Kralj Nikola u jednom od proglasa piše:
        
„Kad je neprijatelj, slomljen silnim udarcima udruženih saveznika napustio našu milu Crnu Goru okupirala ju je, u ime Vlade Srbije njena vojska... Da bi se kao Pilat, mogla od ovoga bogomrskog i u istoriji nezapamćenog zločina pravdati i preturiti ga na narod Crnogorski, ona je falsifikovala volju narodnu” kazao je premijer.
        
On je dalje citirao kralja Nikolu navodeći da je Srbija skupila tzv. Veliku narodnu skupštinu koja i ne postoji kao ustanova po našem Ustavu, a kamo li da je nadležna da rešava o sudbini Crne Gore....
        
„A zašto sve ovo... Zato što žele stvoriti od Crne Gore jedan ili dva okruga srbijanska, a ne ravnopravnoga brata. Zato što znaju da je želja svakog Crnogorca da stupi u jedinstvo jugoslovensko na ravnoj nozi sa Srbijom, a ne nikako drukče” citirao je Đukanović kralja Nikolu.
        
Đukanović je kazao da je tragika Crne Gore jedinstvena i po tome što je na kraju uz sva stradanja ostala i bez države.
        
„Nelegalnim odlukama nelegitimne Podgoričke skupštine, koja je suštinski bila instrument državnog prevrata u službi tuđih interesa, ugašena je crnogorska nezavisnost i dinastija, a jedna od država učesnica Prvog svetskog rata, u koji je ušla kao saveznica Srbije, anektirana je i svedena na njen okrug. Takvim je ostala i u kasnijoj kraljevini. Ostaće upamćena u evropskoj i svetskoj istoriji po paradoksu da je kao država pobednica nestala sa geografske karte. Neki su to nazvali zločinom Mirovne konferencije, kao Amerikanac Vitni Voren. Sve je tada bilo uzalud, pa i naklonost predsednika SAD Vudroa Vilsona” naveo je.