Lanac od Berana do Anda

Podgorica - U Crnoj Gori djeluje nekoliko kriminalnih grupa povezanih sa kriminalcima u okruženju, Zapadnoj Evropi, ali i Južnoj Americi, čija je aktivnost uglavnom šverc droge i oružja, utvrdila je Agencija za nacionalnu bezbjednost.

ANB je u posljednje vrijeme, kako je nedavno obaviješten skupštinski Odbor za odbranu i bezbjednost, zabilježila "pojave koje ranije nijesu bile karakteristične za Crnu Goru, a koje ukazuju na homogenizaciju u kriminogenom miljeu".
Kada je u pitanju prodaja droge, prema podacima ANB, posljednjih godina profilisao se više organizovanih grupa.
Njihov prioritet je prekogranični šverc narkotika iz Albanije, odakle se u Crnu Goru prebacuje najveća količina droge, ali i iz Avganistana, Turske i Južne Amerike. Većina droge koja "uđe" u Crnu Goru zatim se "uhodanim kanalima" prenosi ka zapadnoevropskim zemljama, kao krajnjoj destinaciji, dok se manja količina zadržava na domaćem tržištu.
- Kokain se u Crnu Goru doprema iz Južne Amerike vodenim i vazdušnim putevima, dok se heroin iz Avganistana, preko Turske, Albanije i Crne Gore, pokušava prebaciti do zapadnoevropskih zemalja. Marihuana je uglavnom porijeklom iz Albanije - navodi ANB.
S obzirom na to da u vršenju ovih krivičnih djela postoji saradnja organizacija iz zemalja bivše SFRJ, Albanije, ali i zapadnoevropskih država, ANB zaključuje da su crnogorski kriminalci dio "organizovanog lanca transfera većih količina narkotika prema Srbiji, Republici Srpskoj, BiH, Hrvatskoj i dalje prema zemljama Zapadne Evrope".
- Crnogorske kriminogene strukture se sporadično bave i krijumčarenjem pojedinačnih komada oružja i eksplozivnih naprava, pri čemu je registrovana pojava da se određena količina narkotika trampi za oružje. Toj aktivnosti pogoduje konfiguracija terena u graničnom području, kao i poroznost državne granice, naročito prema Albaniji. Krijumčarenje oružja obavlja se istim rutama kao i transfer narkotika. Istovremeno, registrovano je da su šverceri droge, paralelno i krijumčari oružja, zbog čega se najčešće i plaćanje za isporučenu robu vrši po sistemu trampe - zaključuje Agencija.
Oružje koje se iz Crne Gore krijumčari u Albaniju, kako se tvrdi, porijeklom je uglavnom iz Republike Srpske, ili je ukradeno iz kasarni bivše Vojske SCG. Ono se iz Crne Gore u Albaniju krijumčari uglavnom kopnenim putem, dok se manja količina prebacuje preko graničnog prelaza Božaj(Hani Hotit) i preko Skadarskog jezera.
Kao tranzitno područje Crna Gora je važna i za ilegalne migrante, a organizatori tih poslova su mahom kriminalne strukture susjednih ili zemalja Zapadne Evrope. Crnogorski kriminalci su, tvrdi ANB, dio "razgranate međunarodne mreže".
Nakon prispjeća na naše područje, migranti, kako navodi ANB, kontaktiraju "crnogorske veze", koje ih privremeno smještaju u svoje kuće ili "bezbjedne" ugostiteljske objekte. Odatle ih potom prebacuju do bosanske granice, gdje oni uglavnom šumskim putevima prelaze granicu na prelazima koji su u nadležnosti tamnošnjih "jataka". Migranti u Crnu Goru pristižu iz Albanije, preko Kosova, odakle se, uglavnom kombi vozilima i kamionima, prebacuju prema BiH, Hrvatskoj, Sloveniji i dalje na Zapad. U strukturi ilegalnih migranata dominiraju Albanci sa Kosova, zatim državljani Albanije, Turske, Rumunije i drugih zemalja.
U Crnoj Gori, prema podacima ANB, djeluje osam organizovanih kriminalnih klanova - u Podgorici, Baru i Rožajama postoje po dva, a u Nikšiću i Beranama po jedan.

PODGORIČKI KLAN
U glavnom gradu djeluje više kriminalnih grupa, među kojima se, po organizacionom ustrojstvu i finansijskoj moći, izdvaja grupa koju predvode braća Maljota, Toma i Marko Đurašević, čija je "specijalnost" prekogranični šverc narkotika iz Albanije. Oni se povremeno bave i švercom oružja, a djelatnost su bili proširili i na krijumčarenje skupocjenih automobila iz Crne Gore u Albaniju i obrnuto. Povezani su sa ostalim organizacijama iz Podgorice, Bara i Nikšića, kao i Srbije, Hrvatske i RS. U prekograničnom švercu narkotika imaju saradnike među državljanima Albanije, koji kontrolišu promet narkotika u toj zemlji, navodi ANB.
Drugom podgoričkom grupom rukovode braća Leon i Viktor Drešaj, čija je specijalnost takođe prekogranični šverc tzv. teških droga iz Albanije u Crnu Goru. Organizaciono su vezani za grupu braće Đurašević i zajedno kontrolišu tranzit narkotika preko crnogorske teritorije prema područjima bivših jugoslovenskih republika, ostvarujući saradnju sa drugim grupama u Crnoj Gori, Albaniji, Hrvatskoj, BiH i Kosovu, navela je ANB.
Agencija je podsjetila na policijsku akciju "Poskok" kada su braća Drešaj 25. avgusta prošle godine, sa Maljotom Đuraševićem i Đerđ Pepajem iz Skadra, uhapšeni zbog neovlašćene proizvodnja, držanja i stavljanja u promet opojnih droga".
U glavnom gradu ANB je registrovala i pojedince, "poput Mehmeda - Bele Đokovića, koji se dovodi u vezu sa različitim oblicima međunarodnog kriminala, zbog čega je u više navrata izdržavao zatvorske kazne u inostranstvu, a registrovan je i u poslovima ilegalnog prebacivanja albanskih državljana i Albanaca sa Kosova, prema zapadnoevropskim državama i SAD. Đoković je aktivan i u prekograničnom švercu narkotika".

BARSKI KLAN
Barske kriminogene strukture su u posljednje vrijeme bile preuzele primat u crnogorskom podzemlju, konstatuje ANB. Ta grupa je bila najbrojnija i spremna za krivična djela koja iziskuju "veći stepen organizovanosti, značajna finansijska sredstva i logistiku na širem području Crne Gore, Beograda i u inostranstvu".
Dva barska kartela vrše krijumčarenje i preprodaju kokaina i heroina, a "po brojnosti i organizovanosti, naplati reketa i vršenju krivičnih djela koja sadrže elemente terorističkih akata, izdvaja se grupa kojom rukovode Saša Boreta, Ljubo Bigović i Armin - Muša Osmanagić. Protiv ove trojke, zajedno sa istaknutim članovima Ljubom Vujadinovićem i Alenom Kožarom, podnijeta je optužnica za zločinačko udruživanje".
- Njihova karakteristika je tijesna povezanost sa grupama i pojedincima iz drugih crnogorskih gradova. Boreta, Bigović i Osmanagić su u sprezi sa pojedinim pripadnicima beogradskog podzemlja, a povezani su i sa "kolegama" iz bivših jugoslovenskih republika, Albanije, zapadnoevropskih i južnoameričkih država, što je indicira da je u pitanju organizovani lanac za šverc narkotika - navodi ANB.
Drugom barskom grupom rukovode braća Dragoslav i Duško Ivanović čija je specijalnost, takođe, po saznanjima Agencije, krijumčarenje narkotika i davanje novca pod kamatu, povremeno i krijumčarenje oružja.

NIKŠIĆKI KLAN
U poslu sa drogama je i nikšićka grupa, takozvani "kvartaši" - Željko Kovačević, Radovan i Petar Cerović, Rajko i Radovan Baćović i Predrag Krcunović. Oni najviše sarađuju sa Podgoričanima i Baranima, te "kolegama" iz Republike Srpske.

ROŽAJSKI KLAN
Po vezama sa kriminogenim strukturama na Kosovu i u zemalja u okruženju, kao i po finansijskoj moći, pažnju zavređuje i "rožajska grupa", koja je uglavnom angažovana u trgovini heroinom iz Avganistana i Turske. Izdvajaju se grupe kojom upravljaju braća Musić (Suvad, Batko i Samir), čiji su istaknuti članovi Mersad Zejnelagić i Sead Lukač, zatim ona koju predvode braća Sabahudin i Sadudin Bećiragić. Interesantan je i Safet Kalić, koji svoje aktivnosti uglavnom ostvaruje u inostranstvu, konstatuje ANB.

BERANSKI KLAN
U "beranskoj grupi" istaknutiji su predstavnici: Vuk Vulević, Milan - Čila Šćekić, Vuksan Cemović, kao i Velibor Popović, braća Rajović (Radisav, Goran i Srđan) i Branislav Nano Ivanović, koji se trgovinom drogama uglavnom bave u Beogradu i inostranstvu - zaključuje ANB ovaj "katalog" kriminalističkih grupa koje djeluju u Crnoj Gori i van njenih granica.

CRNOGORSKI "GASTARBAJTERI" U EVROPSKOM PODZEMLJU
U Crnoj Gori povremeno borave pojedine, po ocijeni ANB, "bezbjednosno interesantne osobe", porijeklom sa ovog prostora koje su pobjegle u Zapadnu Evropu da bi izbjegli zatvor ili likvidaciju. To su: Anton-Toni Pecović, Veselin Batica Vlahović, Bojan Stanojković, Vinetu Strugar, Mladen-Gaga Đurković, Vinetu Čoković, Ognjen Kažanegra, Vanja Radulović, Krsto Rafailović, Denis-Hele Durović, Adil-Bili Dautović, Sead Hot, Alen Sijarić, Aldin Drndar, braća Duborija (Čile i Božo), Zdravko-Čakula Bošković, Goran-Giška Bošković, Munir Kalender, Velija Hot, Željko Golubović, braća Vladan i Vojislav Marsenić, Kemal Kemo Rastoder, Dragan Dašić, braća Darko i Duško Šarić, Veselin Vukotić, Zoran Radulović, Rade Rakonjac.

KRIMINALNE GRUPE IMAJU POMAGAČE U DRŽAVNIM ORGANIMA
- Snaženje pojedinih kriminalnih grupa u Crnoj Gori i jačanje njihove finansijske moći indiciralo je mogućnost da su kriminogene strukture povezane i sa pojedincima iz crnogorskih državnih organa i institucija, koji bi mogli pružiti logističku podršku njihovim kriminalnim aktivnostima. Imajući u vidu da bi ovakva pojava mogla imati veoma teške posljedice i značajno usporiti proces reformi crnogorskog društva, ANB je značajan dio svojih aktivnosti usmjerila i na praćenje i izučavanje problema korupcije. U sklopu ovih aktivnosti, svojevremeno je realizovano sveobuhvatno operativno istraživanje koje je obuhvatilo 360 službenika republičkih i organa lokalne samouprave. Na osnovu ovog neselektivnog operativnog istraživanja sačinjen je i analitički izvještaj koji je, pored redovnih korisnika, na dalju provjeru i postupanje dostavljen policiji - navodi ANB u analizi koju je predočila članovima parlamentarnog Odbora za bezbjednost i odbranu.