HRONIKA I ISTORIOGRAFIJA ZAJEDNO

 Pred nama je rukopis Gorana Kikovića, profesora i istraživača prošlosti srbskoga naroda na Gornjem toku Lima, ali i šire, koja svojim sadržajem plijeni pažnju ljubitelja istorijske riječi, ali i običnih čitalaca. Rukopis je naslovljen ''Preci i potomci''-monografija udruženja ratnih dobrovoljaca 1912-1918.,njihovih potomaka i poštovalaca Berane. Monografija je priređena u čast sto godina oslobođenja Berana od Turaka i turskog ropstva. Kikovićeva monografija daje o istaknutim ličnostima iz doline Lima koje su svojim djelovanjem, ličnom hrabrošću i razboritošću dale dostojan doprinos borbi za oslobođenje od turskog ropstva. Ona je naučno istoriografski zasnovana i pruža obilje referenci o nacionalnom indetitetu. U tematskoj razuđenosti štiva monografije nalazimo mnoge, prvi put pomenute i u istoriografiji nedovoljno obrađene teme. Kroz redove ove knjige provijava stav o vrijednostima u društvu uopšte.Vidi se s jedne strane napor, samoodricanje naših predaka u želji da dođu do slobode, skidanje jarma ropstva s vrata, patriotizam do neslućenih granica praćen samoodricanjem i sa druge strane nastojanje njihovih potomaka da sačuvaju uspomenu na njihovo junačko djelovanje, ne samo podizanjem spomen obilježja koja govore o značajnim događajima i ličnostima, nego i pisanom riječju o ličnostima i događajima iz toga perioda naše teške, ali slavne prošlosti. Sam autor je napisao više radova i knjiga na ovu temu koja su pozitivno ocijenjene od kritike i prihvaćene od čitalačkog auditorijuma. Prostor je vječiti okvir života, i ako je u suštini beskonačan, kao što je i beskonačna ljudska misao. Kiković u svom stvaralačkom postupku nastoji da ga upozna što je moguće svestranije i u korelaciji sa kvalitetom življenja čovjeka i ljudskim zajednica u njemu. Svoja viđenja iznosi u raznim prilikama i raznim povodima. Na putu svog opstajanja tokom minulih vjekova Vasojevići, Srbljaci i druga plemena iz stare Crne Gore i Brda tokom prošlosti iznjedrili su brojne veličine i narodne tribune od kojih je Kiković jedan broj njih opisao na osnovu istorijskih dokumenata, knjiga i istorijske publicistike ostavljajući na taj načim vrijedna dokumenta mlađim i budućim generacijama.Te ličnosti su svijetli primjeri naše istorije i prošlosti koje Kiković čuva od zaborava. Njihovi likovi i podvizi, razboritost i oštroumnost neprestano nadahnjuju i inspirišu, pozivaju na razum i patriotizam, ljubav prema svom narodu i kraju, koje Goran Kiković vješto komponujući ovu knjigu, stilski dotjeranu, obogaćenu brojnim fotografijama znalački ističe i otima ih od zaborava. Prvi dio knjige sadrži brojne pouke i poruke za koje smatra da su aktuelne i u današnje vrijeme. Posebne vrijednosti su one koje govore o potrebi unutrašnje kohezione snage svakog kraja, svake države. Tako on kroz opis i priču o hrabrim ljudima iz perioda kojeg opisuje posredno saopštava da smo imali mnoge razdore, nesloge, mržnje do isrebljenja, cijepanja i gubitka teritorije i naroda. Zato on opominje, akroz Udruženje čiji je predsjednik i veliki aktivista svojim mislima i porukama opominje da mudro odlučujemo, jer su se aveti prošlosti nad ovim prostorom u burnoj prošlosti mnogo puta nadvijale i uzimale krvave poreze i namete.