Državljanstvo i za Srbe izvan Srbije

BEOGRAD - Pripadnici srpskog i drugih naroda koji nemaju prebivalište na teritoriji Republike Srbije uskoro će moći da dobiju državljanstvo Srbije bez odricanja stranog državljanstva. Sticanje srbijanskog državljanstva biće omogućeno kada Skupština Srbije usvoji Predlog zakona o državljanstvu, o kojem je u toku načelna rasprava.

Da bi pripadnik srpskog naroda koji živi u dijaspori stekao državljanstvo, mora da bude zainteresovni punoletni građanin, koji je napunio 18 godina, a nije mu oduzeta poslovna sposobnost (na osnovu zakonskih razloga). Takođe, potrebno je da podnese pismenu izjavu da Republiku Srbiju smatra svojom državom.

Pod istim uslovima srpsko državljanstvo može da stekne i pripadnik drugog naroda ili etničke zajednice na teritoriji Srbije. Ovo propisuje amandman na predloženi zakon o državljanstvu, koji je Vlada prihvatila i uputila u parlament i tako postala sastavni deo predloženog propisa.

U istom članu, navodi se i da lice rođeno u nekoj drugoj republici bivše SFRJ, koje je imalo državljanstvo te republike ili je državljanin države nastale na tom tlu, koje je izbeglo prognano ili raseljeno, koje boravi na teritoriji Srbije ili je izbeglo u inostranstvo, ima prava na državljanstvo pod istim ovim uslovima.

Pravo da se bez otpusta iz drugog državljanstva dobije srpsko stiču pripadnici naroda i narodnosti iz bivših SFRJ republika, dok se za strance poput, recimo Kanađana ili Australijanaca, i dalje predviđa postojeća odredba po kojoj je uslov za dobijanje srpskog državljanstva otpust iz stranog.

Vlada je, prihvativši amandman DSS-a, istovremeno odbila predlog SRS da, po istom članu, državljaninom Srbije može da se smatra "i državljanin druge države, pripadnik srpskog naroda, ako podnese izjavu da se smatra pripadnikom srpskog naroda i da Srbiju smatra svojom državom". To znači da Vlada želi da pravo na državljanstvo, pod istim uslovima kao za Srbe, omogući i pripadnicima drugih naroda i zajednica koje žive u Srbiji, s tim što se podnošenje zahteva za njih ograničava na dve godine "da bi država znala ko je sve u njoj i ko se smatra građaninom Srbije". Naime, Vlada je prihvatila još jedan amandman po kojem pripadnik drugog naroda ili etničke zajednice "zahtev za prijem u državljanstvo može da podnese u roku od dve godine od stupanja ovog zakona na snagu".

Takođe, novim zakonskim propisom predviđeno je da i crnogorski državljani koji imaju prebivalište u Srbiji, koji su se prilikom razdruživanja SCG zatekli kao njeni državljani, dobiju srpsko državljanstvo, a da se onima koji nemaju potvrdu o prebivalištu omogući da zahtevaju prijem u državljanstvo pod olakšanim uslovima.

Predstavnici Vlade Srbije objasnili su da su predloženim propisom omogućili svima koji se osećaju građanima Srbije, a vezani su na neki način za nju poreklom, da dobiju državljanstvo, a da se ne odriču stranog. To u stvari znači da, na primer, iako je neko emigrirao iz BiH u SAD, a hoće srpsko državljanstvo, može da ga dobije. Dokazivanje pripadnosti srpskom narodu može se obaviti na razne načine - krštenicom, venčanim listom roditelja ili starijih predaka, ali i na osnovu drugih dokumenta.