Čudo neviđeno

Kada putnik namernik kroči u selo Sočanica prosto ne može, a da ne ugleda krst na vrhu brda Skopljača, koje se uzdiže iznad sela. Kad je vedro, sjakti ko sunce - reći će vam seljaci iz ovog živopisnog sela na severu Kosmeta. A krst je tu odskora, od kada je 2002. godine oživeo manastir na vrhu sela posvećen svetom Jovanu Krstitelju. Na brdo, nebu pod oblake, izneli su ga seljaci i bratija manastira, na leđima, tek da se zna da što je srpsko to je i Božje.

Do samog manastira dolazi se nasutim putem koji od vrha sela skreće u brdo prema svetlećem krstu. Tu, ispred novosagrađenog parohijskog doma, sačekala su nas vedra lica iskušenika Miroslava i Slavka i jeromonaha Spiridona, koji se nedavno vratio iz Južne Afrike, jerođakona Eftimija i jeromonaha Damjana. Ovaj poslednji bio je starešina manastira, dok je iguman Jovan boravio na Hilandaru i koji se, upravo na dan našeg rastanka s manastirom u Sočanici, vratio sa velikog puta.

Od parohijskog doma do crkvice, posvećene Usekovanju svetog Jovana Krstitelja, treba preći stotinak koraka, ali je na tom kratkom putu nemoguće, bez jeze, koja prolazi kroz čitavo telo, i nekog čudnog osećanja dubokog strahopoštovanja, proći pokraj ogromnog bora, za koji, predanja kažu, da je na istom mestu već više od 400 godina. Od dana kada su ga braća, Jakov i Barlov, tu pored crkve, zasadili. Narodno predanje kaže da su odmetnuta braća sagradila crkvu i pored nje zasadili čudotvorni bor, u znak zahvalnosti ovom mestu, na kome su se skrivali od turskog zuluma, i na kome su sačuvali glave na ramenima. U junu 2004. godine, Zorica Stojčić iz Zemuna, u udubljenju bora, jasno je prepoznala lik svetog Jovana Krstitelja sa freske iz manastira Sopoćani. Bratija je uverena da je na taj način, Božjim blagoslovenjem pokazano mesto kao posebno blagodetno zaštićeno svetim Jovanom Krstiteljem.

Za vreme tursko-srpskog rata 1876-1878. godine, turski vojnici zasecali su i dubili bor, da bi iz njega koristili luč za osvetljenje. Ljudi iz ovoga kraja pripovedaju, da je iskorišćavanje ovog energetskog resursa naglo prestalo kada su turski vojnici-rudari, koji su radili na obezbeđivanju svetla, jednog dana, na prečac, poludeli. Danas je rupa, koju su Turci napravili u boru, jasno vidljiva.

Nisu Turci mislili da je samo bor čudotvoran i da im donosi nesreću. I crkva je dugo skrivala veliku tajnu, jer kada god bi Turci nadjačali i pojurili odmetnike u brdo, oni bi ulazeći u crkvicu nestajali bez traga. Turci izgleda nisu znali da je lukavstvo, osim hrabrosti, još jedna vrlina s kojom su raspolagala odmetnuta braća Jakov i Barlov. Oni su, naime, u podu oltara, najsvetijeg mesta u crkvi, vešto sakrili tajni prolaz koji je skrivao malu prostoriju u kojoj bi se, ako zatreba, sakrili odmetnuti Srbi. Za Srbe je to bio praktičan izum, dok su Turci čitavu stvar pripisivali velikom čudu.

Početkom godine u oltaru se pojavila vlaga, pa je bratija manastira prionula na posao da bi zaštitila hram. Otkopavajući zidove manastira, na dubini od tri metra, pronašli su još jedan ulaz u isposnicu-skrivalicu koja se nalazi ispod oltara. Arheolog Svetlana Radić, iz prištinskog Zavoda za kulturu, tvrdi da, prema materijalu od koga je rađena isposnica, njena starost potiče iz 17. veka.

Posle ovog otkrića ponovo je podgrejana priča, koja još od davnina kruži ovim krajevima, da se ispod crkve kriju tajni prolazi, koji iz prostorije ispod oltara vode pravo u selo Sočanicu. Ko zna, možda manastir priredi još neko iznenađenje. Bratija je spremna da ponovo zasuče rukave i krene u nova istraživanja. Spremni su, ko zapete puške, samo čekaju arheologe, koji su obećali da će uskoro u potpunosti ispitati prostor koji se nalazi ispod hrama.

LIK SVETOG JOVANA UKAZAO SE NA KORI DRVETA

U junu 2004. godine, Zorica Stojčić iz Zemuna, u udubljenju bora jasno je prepoznala lik svetog Jovana Krstitelja sa freske iz manastira Sopoćani. Bratija je uverena da je na taj način, Božjim blagoslovenjem pokazano mesto kao posebno blagodetno zaštićeno svetim Jovanom Krstiteljem.