Kako je stradalo 5.500 Srba

Za samo nekoliko dana, oko Ilindana 1941. godine, ustaški zlikovci umorili su na najsvirepiji način na brdu Šušnjar, nadomak Sanskog Mosta, preko 5.500 Srba i 40 Jevreja s područja ove opštine. Nevine žrtve su ubijane krampovima, noževima, maljevima a samo poneki "srećnici" su strijeljani, sjeća se ovog zločina genocida Gojko Delić koji je kao sedmogodišnji dječak gledao smaknuća srpskih civila među kojima i svog oca. - Ustaški koljači iz Hercegovine i domaći Muslimani i Hrvati iz Sane nekoliko su dana prije krvavog ilindanskog pira hapsili Srbe po cijelom Sanskom Mostu i okolnim selima. Kada bi ih hapsili po kućama ili na ulici vezali su ih kao stoku i vodili prema Šušnjaru na gubilište - sjeća se Delić. Ubijene Srbe u Šušnjaru ustaški koljači su bacali u iskopane jame, a potom su pucali po mrtvim tijelim da im slučajno neko ne bi ostao živ, kaže Delić koji je sve ovo gledao s obližnjeg brda. - Jedan od dokaza stravičnih razmjera zločina nad Srbima i Jevrejima u Sanskom Mostu bilo je izbijanje krvi iz zemlje 1947. godine koja je u potocima tekla niz Šušnjar prema gradu uz nevjerovatni zadah. Tada su bili rijetki oni koju su smjeli da kažu zbog čega se to događa - istakao je Delić. Da se zločin gencida nikada ne zaboravi i da buduća srpska pokoljenja znaju šta su Srbi doživjeli u Sanskom Mostu nastojali su da objasne učesnici okruglog stola pod nazivom "Šušnjar 1941" koji je u petak održan u Oštroj Luci. Ovo je prvi put da se održao okrugli sto na ovu temu, a za domaćina je izabrana Oštra Luka. Učešće je uzeo veliki broj intelektualaca i preživjelih svjedoka pokolja u Šušnjaru, a pored njih pozivu se odazvao i Jozef Atijas duhovni vođa jevreja u BiH. Čedo Majkić predsjednik Udruženja raseljenih Sanjana "Sanska ognjišta" i organizator okruglog stola kaže da je cilj ovog skup bio da se konačno pošalje poruka svima onima koji hoće da zataškaju stravičan zločin koji se desio u Šušnjaru 1941. godine. - Na okruglom stolu smo zaključili smo da se svake dvije godine organizuje ovaj okrugli sto da bi se prikupilo što više dokumenata i svjedočenja o stradanju u Šušnjaru. Takođe od organa FBiH i BiH zatražićemo da se definiše spomen-obilježje Šušnjar onako kako ono zaista jeste, a to zači, mjesto stradanja srpskog i jevrejskog naroda. Pored toga uz krst na Šušnjaru postavićemo i Davidovu zvijezdu - istakao je Majkić i dodao da je jedan od zaključaka okruglog stola da se prikupi što više imena počinilaca stravičnih zločina nada Srbima u Šušnjaru. Vladimir Lukić član Organizacionog odbora okruglog stola "Šušnjar 1941" kaže da su zločin u Šušnjaru počinile domaće ustaše pod patronatom zločinačke NDH. - Šušnjar je formiran kao mjesto za plansku likvidaciju Srba i Jevreja i to su istorijske činjenice. Upravo zbog ovoga Šušnjar mora biti oličenje antifašističke borbe, a ne mjesto gdje Bošnjaci klanjaju dženazu - poručio je Lukić. Drena Kuridža, načelnica Oštre Luke, koja je bila domaćin pomenutog okruglog stola, istakla je da joj je veoma drago da se konačno ime i područje Šušnjara hoće zaštititi. - To je sveto mjesto za srpski narod i tako mu se mora i prilaziti. Ako je do sada bilo skrnavljenja ovog spomen-područja nadam se da je tome konačno došao kraj i da će se ujedinjenim snagama ljudi kojima je stalo do Šušnjara izboriti da on postane ono što i jeste, a to je sveto mjesto u spomen na hiljade izgubljenih života - poručila je Kuridža. Crkva na spomen-području Najzanimljiviji prijedlog na okruglom stolu dao je vlasnik kompanije Tamaris, Milorad Janjetović, i učesnik okruglog stola "Šušnjar 1941". - Predlažem da na spomen-području Šušnjar podignemo crkvu gdje će svi potomci poginulih na ovom velikom stratištu moći dolaziti i paliti svijeće i moliti se za svoje nastradale. Ja sam već spreman da u to ime doniram deset hiljada evra. Žalosno je što je trebalo toliko godina da se organizuje ovakvo okupljanje, ali ni sad nije kasno da se spomen-područje Šušnjar uredi i postane mjesto za ponos srpskog i jevrejskog naroda - poručio je Janjetović.