Dan kada je završen rat

2. septembra 1945. godine završen je Drugi svetski rat. Tog dana na palubi američkog broda Misuri koji je bio usidren u Tokijskom zalivu bio je potpisan Akt o kapitulaciji poslednjeg saveznika nacističke Nemačke – Japana.

Drugi svetski rat po opteprihvaćenoj hronologiji počeo je 1. septembra 1939. godine, kada je fašistička Nemačka napala na Poljsku. Ali sa tim se ne slažu kineski istoričari. Još 1931. godine Japan je okupirao Severoističnu Kinu. Tada se ona nazivala Mandžurija. Šest godina kasnije započeo je veliki rat koji je 1939. godine odneo 20 miliona života kineksih vojnika i civila. Planovi japanskih militarista bili su veliki, ističe ekspert Ruske asocijacije istoričara Drugog svetskog rata Anatolij Koškin.

- Što se tiče Istočne Azije i Tihog okeana, Japanci su realizovali svoje planove 1941-42. godine. Oni su okupirali veći deo Kine i izbili ka obalama Australije, zauzevši Filipinska ostrava, Indoneziju, sve zemlje Jugoistočne Azije. Takozvana Velika istočnoazijska sfera prosperiteta koja je postojala u japanskim planovima predviđala je zauzimanje značajnog dela teritorije SSSR. Između ostalog Primorje, Zabajkalje, Amursku oblast, Sahalin, Kamčatku. Prema saglasnosti sa nemačkom komandom linija podele između vojske Nemačke i Japana u slučaju pobede nad Sovjetskim Savezom trebalo je da bude meridijan Omska. Bilo je reči da se podeli čitav svet uglavnom između Nemačke i Japana.

1938-39. japanska armija je izvršila niz pokušaja upada na sovjetski Daleki Istok i u Mongoliju. Agresore je Crvena Armija razbila pored jezera Hasan, kasnije zajedno sa mogolskom vojskom kod reke Halhin-Gol. Ovi poraz su zaustavili japansku ekspanziju na Sever.

U vreme Drugog svetskog rata u razbijanju japanske vojne mašinerije na tihookeanskom frontu glavnu ulogu su imale trupe i flota anglo-američkih saveznika. Ali rat je završen tamo gde je i počeo. U Mandžuriji u avgustu 1945. godine posle nagle ofanzive Crvene Armije bila je razbijena brojna Kvantunska armija. Još pre okončanja borbi japanski car Hirohito je izjavio: Sada kada je u rat protiv nasu stupio Sovjetski Savez, nastavak otpora znači pretnju po osnove egzistencije naše imperije. Pobeda zemalja antifašističke koalicije nad naciostičkom Nemačkom i militarističkim Japanom u mnogome je odredila poslertni razvoj čovečanstva, smatra direktor Instituta za opštu istoriju Aleksandar Čubarjan.

- Ona je pokazala da zemlje koje se razlikuju jedna od druge ideološki i politički u ekstremnim situacijama mogu da se dogovore ako postoji zajednička opasnost. To je lekcija za aktuelnu borbu protiv ekstremizma. Moguće je dogovarati se o zajedničkoj borbi.

Na ceremoniji potpisivanja Akta o bespogovornoj kapitulaciji Japana 2. septembra 1945. godine bili su prisutni predstavnici svih zemalja antifašističke koalicije.

Mihail Aristov,