Sedam čuda Srbije

Izreka kaže da ko u čuda veruje taj čuda i stvara, a najveće čudo koje mi uz vašu pomoć želimo da ostvarimo jeste da što bolje upoznamo i zavolimo svo bogatstvo naše zemlje, a onda ga i svetu ponudimo da u njema uživa.

Čak i u akcijama koje za glavni cilj imaju promovisanje kulturne i prirodne baštine, zrnce takmičarskog duha je zdravo. Bez njega ne bi bilo ni vaših predloga a ni obrazloženja zašto baš to i to želite da vidite na listi sedam graditeljskih i sedam prirodnih čuda.

Tako, Dušan Stamenković piše da je proputovao celu Srbiju i uvek smatrao da nepravedno i olako zapostavljamo sopstveno blago, a nepotrebno ističemo i hvališemo tuđe, pa za prirodna čuda predlaže Resavsku pećinu, planinu Rtanj i Dolinu jorgovana, a za graditeljska: Galeriju naivne umetnosti u Jagodini, crkvu i kompleks na Oplencu i manastir Manasiju s bibliotekom.

Kao što su mediji već objavili, Turistička organizacija opštine Kuršumlija i Akcionarsko društvo „Planinka” iz Kuršumlije su nominovali Đavolju varoš za izbor sedam svetskih čuda prirode i tim povodom pokrenuli kampanju koja se poklapa s našom. Ono što je važno i nama i njima jeste da se Srbija i po lepoti pročuje i zato podržavamo jedni druge. Oni sem Đavolje varoši imaju još toga što zavređuje pažnju i pišu: „Kad je reč o sedam graditeljskih čuda Srbije, mi predlažemo da u izbor uđu prve dve Nemanjine zadužbine u Kuršumliji: manastiri Sv. Nikole i Sv. Bogorodice. Malo je poznato da je Kuršumlija bila prva Nemanjina prestonica, još dok je bio udeoni knez kome su pripadale oblasti Toplice, donje doline Ibra, Rasine i Reke. Naselje je tada nosilo naziv Toplice (verovatno po toplim izvorima Kuršumlijske, Prolomske i Lukovske Banje). Nemanja je izgradnjom ova dva manastira odavde otpočeo graditeljske poduhvate dinastije Nemanjića, u kojoj je za oko 200 godina vladavine izgrađeno preko 200 crkava i manastira.

Ova dva manastira Stefan Nemanja je podigao posle susreta s Manojlom Komninom u Nišu 1159. godine. Istoričari navode da ga je vizantijski car više cenio nego njegovog najstarijeg brata Tihomira koji je bio župan Raške, pa mu je zbog toga dao na upravu oblast Dubočice i odobrenje da izgradi ova dva manastira i pokrije ih olovnim pokrivačem, koji je, posmatran iz daljine, davao blještav odsjaj pa je današnja Kuršumlija dobila naziv Bele Crkve, ime pod kojim se u dubrovačkim knjigama pominje sve do 1753. Turci su 1453. godine prostim prevodom na staroturski, varoš nazvali Kunšunlu-kilise. Srbi su ovaj turski naziv prihvatili krajem 18. veka, i to prvo kao Kuršumlje, a kasnije Kuršumlija. Izgradnja ova dva manastira bio je povod da se Nemanja sukobi sa braćom. Iz tog sukoba je on izašao kao pobednik i 1168. godine postao veliki župan. Do danas nije poznato koji je od dva manastira Nemanja prvi sagradio. Manastir Sv. Nikole koji je podigao na uzvišenju iznad ušća Banjske u Toplicu i posvetio sinu Savi, poslužio je kao uzor za Studenicu građenu 20 godina kasnije. Manastir Sv. Bogorodice podignut je u blizini ušća Kosanice u Toplicu, a bio je posvećen Nemanjinoj ženi Ani koja je neko vreme u njemu bila monahinja i igumanija. Manastir je bio aktivan do 1690. godine, potom je imao istu sudbinu kao i manastir Sv. Nikole. Po legendi, neki obesni Turčin je u 18. veku porušio crkvu i od tog materijala sagradio takozvanu Isakovu vodenicu, koju je kasnije odnela Toplica. Pri oslobađanju Kuršumlije od Turaka 1878. godine, zabeleženo je da je od nje ostao sačuvan samo oltarski zid s velikim vratima na kojima se s jedne i druge strane poznaju slike svetaca.

Danas Sv. Bogorodicu meštani nazivaju „Petkovača” i svake godine na Veliki petak oko nje se sakuplja po nekoliko hiljada ljudi. I ostaci ovog manastira i crkve su stavljeni pod zaštitu države i zaslužuju da budu izabrani u sedam graditeljskih čuda Srbije”, pišu iz Kuršumlije.