Protivpravni prekid trudnoće - 3. Dio

 Kod krivičnog djela protivpravnog prekida trudnoće neophodno je naglasiti da se trudnica ne kažnjava ni u jednom slučaju, ali to nije jedino rješenje sudeći po određenim uporednim zakonodavstvima. Ovakva odredba je predviđena iz razloga što se smatra da strah od kazne može dovesti do toga da lica koja neovlašćeno pomažu pri vršenju pobačaja ostanu neotkrivena, kao i da mnogi slučajevi pobačaja započetih od strane same bremenite žene dovedu do mnogo težih posledica.[1] Takođe, trudnica ne može odgovarati ni kao pomagač ni kao podstrekač. Na ovom mjestu je važno spomenuti da je kao radnja izvršenja bilo kog umišljajno postupajućeg lica predviđeno samo pomaganje, ali ne i podstrekavanje na izvršenje pobačaja, što svakako nije opravdano i nema vidljivog razloga za ovakvo zakonsko regulisanje.[2] Na kraju, zaprijećena kazna za izvršenje ovog krivičnog djela je kazna zatvora u trajanju od tri mjeseca do tri godine.

Teži oblik izvršenja krivičnog djela protivpravnog prekida trudnoće se od osnovnog oblika izvršenja krivičnog djela razlikuje u voljnom elementu. Naime, radnja izvršenja ovog oblika krivičnog djela se sastoji u izvršenju ili započinjanju vršenja prekida trudnoće bremenitoj ženi bez njenog pristanka, a ako je mlađa od 16 godina i bez pismene saglasnosti njenog roditelja, usvojioca ili staraoca. Dakle, kao radnja izvršenja predviđeno je izvršenje nedozvoljenog pobačaja ili započinjanje vršenja istog, dok je pomaganje po prirodi stvari isključeno, jer nedostaje volja bremenite žene za prekidom trudnoće. Direktno iz te činjenice slijedi zaključak da će se konkretna radnja izvršenja djela razlikovati od one iz osnovnog oblika, pa će se morati manifestovati u određenim prevarnim radnjama i/ili u upotrebi sile i prijetnje kako bi se izvršio prekid trudnoće.

Uslovi koji su vezani za davanje saglasnosti trudnici mlađoj od 16 godina postavljeni su kumulativno. Dakle, neophodno je da nedostaje njena saglasnost i saglasnost roditelja, usvojioca ili staraoca. Pri tom, moguće su dvije situacije. Prvo, moguće je da bremenita mlađa maloljetnica da saglasnost, ali da ne postoji saglasnost roditelja, usvojioca ili staraoca. U tom slučaju će se raditi o izvršenju osnovnog oblika krivičnog djela protivpravnog prekida trudnoće. Drugo, moguća je situacija da trudnica ne da saglasnost, ali da saglasnost da roditelj, usvojilac ili staraoc. Iako ovo pitanje u praksi može izazvati dileme, smatramo da je nedostatak saglasnosti trudnice ključan momenat i da se i u tom slučaju radi o izvršenju težeg oblika ovog krivičnog djela.

Za izvršenje ovog oblika krivičnog djela propisana je kazna zatvora od jedne do osam godina. Inače, u određenim komparativnim zakonodavstvima, poput krivičnog zakonodavstva Republike Srbije, kažnjava se i bavljenje vršenjem pobačaja, pod kojim se podrazumjeva izvršenje ovog krivičnog djela više puta.[3]

Najzad, Krivičnim zakonom je predviđen i kvalifikovani oblik izvršenja ovog krivičnog djela. Ukoliko je kao posledica osnovnog ili težeg oblika krivičog djela nastupila smrt, teška tjelesna povreda ili teško narušenje zdravlja ženskog lica nad kojim je vršen prekid trudnoće, za osnovni oblik izvršenja krivičnog djela izvršilac će se kazniti zatvorom od 6 mjeseci do 5 godina, a za teži oblik zatvorskom kaznom od 2. do 12 godina. Ono što je ovdje bitno naglasiti jeste činjenica da je u odnosu na težu posledicu učinilac morao postupati iz nehata, jer se radi o krivičnom djelu kvalifikovanom težom posledicom. 
 

[1] B. Čejović, Krivično pravo – opšti i posebni deo, Beograd, 2006, 455

[2] Tako i u: Z. Stojanović, op. cit., 346

[3] Ibid